การออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคารให้สว่าง สวยงาม ได้มาตรฐาน

September 13, 2023 2 min read

สรุปสาระสำคัญ

การออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคารต้องผสมผสานความสวยงามทางสถาปัตยกรรมเข้ากับมาตรฐานความปลอดภัยและการประหยัดพลังงาน โดยอาศัยการคำนวณและจำลองแสงด้วยโปรแกรมเพื่อกำหนดค่าความสว่าง ทิศทางและตำแหน่งโคมไฟอย่างเหมาะสม ผ่านตัวแปรสำคัญทั้ง Maintenance factor, ULR, Position, Aiming Point, Angle, Pole ตลอดจนค่า Eav, Emin, Emax, Uo และค่าการสะท้อนแสงสำหรับประเมินคุณภาพแสงในพื้นที่จริง พร้อมทั้งเลือกใช้โคมไฟภายนอกที่เหมาะสม เพื่อให้ได้ทั้งภาพลักษณ์ที่โดดเด่น ความปลอดภัย พร้อมความคุ้มค่าในการใช้งานระยะยาว

Table of Content

• การแสดงค่าในผลการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร จากโปรแกรม DIALUX 4.13

• ตัวอย่างผลการออกแบบจำลองแสงไฟสนามฟุตบอล ด้วยโปรแกรม Dialux 4.13
• การออกแบบทิศทางแสง ของโคมไฟที่กระจายเต็มพื้นที่การใช้งาน
• รายงานค่าแสงสว่างของพื้นที่เล่นในสนาม
• ภาพตัวอย่างการจำลองภาพเสมือนจริง (Simulation)

• การแสดงค่าในผลการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร จากโปรแกรม DIALUX EVO

• ตัวอย่างผลการออกแบบจำลองแสงลานจอดรถ ด้วยโปรแกรม Dialux Evo
• ตัวอย่างการออกแบบการจำนวนโคมไฟที่ต้องการใช้งานต่อพื้นที่
• ภาพตัวอย่างการจำลองภาพเสมือนจริง (Simulation)

• การเลือกประเภทโคมไฟหลักสำหรับการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร

พื้นที่ภายนอกอาคาร ทั้งสวน ถนน หรืออาคารสถานที่ ล้วนเป็นด่านแรกที่สร้างความประทับใจ การใช้แสงสว่างที่เหมาะสมจึงมีบทบาทสำคัญในการเสริมความโดดเด่นทางสถาปัตยกรรม ควบคู่ไปกับการให้ความปลอดภัย แต่การจะควบคุมแสงภายนอกให้สวยงามและได้มาตรฐานนั้นไม่ใช่เรื่องง่าย โดยวิธีออกแบบแสงสว่างภายนอกที่ถูกต้องจะต้องอาศัยการคิดคำนวณ การวางแผนตำแหน่งโคมไฟอย่างครอบคลุม รวมถึงการพิจารณามาตรฐานความปลอดภัยและการประหยัดพลังงาน นอกจากนี้ ยังจะต้องคำนึงถึงอีกหลายปัจจัย เช่น คุณภาพและปริมาณแสง ทิศทางการตกกระทบ ค่าการสะท้อนจากพื้นผิวภายนอก

Bovigaมุ่งมั่นให้บริการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร โดยทีมงานคุณภาพที่มีความรู้ในด้านแสงสว่างโดยเฉพาะและได้รับการอบรมความรู้เพิ่มเติมด้านแสงสว่างตลอดทั้งปี เพื่อให้สามารถออกแบบแสงได้ทั้งภายในและภายนอก ส่งผลให้ได้ค่าความสว่างมาตรฐานตามความต้องการของลูกค้าโดยเฉพาะ โดยใช้วิธีออกแบบแสงสว่างภายนอก ด้วยการจำลองภาพเสมือนจริง (Simulation) ของพื้นที่ ผ่านโปรแกรม Dialux 4.13 และ Dialux Evo ในการขึ้นแบบ เพื่อให้ลูกค้าสามารถเห็นภาพรวมของพื้นที่ในการใช้งานแสงสว่างได้อย่างชัดเจน

ซึ่งในการออกแบบ ค่าทางเทคนิคที่ปรากฏในรายงานผลจะมีความหมายที่แตกต่างกันออกไป เพื่อบ่งบอกค่าความสว่างที่วัดได้และปัจจัยอื่นที่เกี่ยวข้องทั้งหมด รวมถึงการกำหนดตำแหน่งในการวางโคมไฟอย่างครอบคลุมและแม่นยำ เพื่อให้ได้ความสว่างที่เหมาะสม หากคุณกำลังสงสัยว่า แต่ละสัญลักษณ์และค่าในผลการออกแบบมีความหมายว่าอย่างไร บทความนี้ได้รวบรวมคู่มือที่จะช่วยให้คุณได้เข้าใจถึงค่าต่าง ๆ ได้ง่ายยิ่งขึ้น !

ตัวอย่าง & คู่มือ ผลการออกแบบแสงสว่างด้วย 

• DOWNLOAD | ดาวน์โหลด Dialux 4.13 Outdoor
• DOWNLOAD | ดาวน์โหลด Dialux EVO Outdoor

การแสดงค่าในผลการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร จากโปรแกรม DIALUX 4.13

ตัวอย่างผลการออกแบบจำลองแสงไฟสนามฟุตบอล ด้วยโปรแกรม Dialux 4.13

LED Flood Light 400WSeries 9, BOX BRIGHT	รุ่นและแบรนด์ของโคมไฟที่ใช้ EX : LED Flood Light รุ่น SERIES S9 แบรนด์BOX BRIGHT
Beam Angle : 90 DEG	มุมองศาของโคมไฟที่ใช้
Installation Height : 10 m	ระยะความสูงของการติดตั้ง
Lux Requirement : 100 Lux	ความสว่างเฉลี่ยของพื้นที่ที่ต้องการ

• Maintenance factor : ตัวประกอบการบำรุงรักษา
• ULR (Upward Light Ratio) : อัตราส่วนแสงขึ้นด้านบน (สัดส่วนของฟลักซ์การส่องสว่างของโคมไฟที่เปล่งออกมาเหนือแนวระนาบ)

Pieces	จำนวนโคมไฟที่ใช้ในพื้นที่
Designation (Correction Factor)	รุ่นและแบรนด์ของโคมไฟที่ใช้
F (Luminaire) [lm] F (Lamps) [lm]	ฟลักซ์การส่องสว่างของโคมไฟ
P [W]	กำลังวัตต์ของโคมไฟ

โดยโคมไฟแต่ละอันจะมีมุมององศาที่แตกต่างกัน ซึ่งจะแทนด้วยคำว่า DEG ดังในตัวอย่าง 30DEG ใช้บอกมุม 30 องศา เพื่อส่องสว่างไปยังพื้นที่ขนาดใหญ่ได้อย่างแม่นยำ

การออกแบบทิศทางแสง ของโคมไฟที่กระจายเต็มพื้นที่การใช้งาน

• Position [X Y Z]:ตำแหน่งในการติดตั้งของโคมไฟ 
• Aiming Point [X Y Z]:พิกัดเป้าหมายของตำแหน่งที่ผู้ออกแบบกำหนดให้แสงจากโคมไฟแต่ละโคมส่องไปถึงอย่างเจาะจงซึ่งจากภาพตัวอย่าง จะเห็นได้ว่า มีลูกศรชี้ไปยังแต่ละจุดของพื้นที่ นั่นคือพิกัดของแสงที่แต่ละโคมจะส่องสว่างไปถึง เพื่อให้แสงกระจายเต็มพื้นที่ได้อย่างเหมาะสมและทั่วถึง
• Angle [º]:มุมของโคมไฟโดยวัดจากระนาบของการติดตั้ง
• Pole:ตำแหน่งเสาที่ใช้ติดตั้งโคมไฟ โดยภายใน 1 เสา สามารถติดตั้งได้หลายโคม ซึ่งแต่ละโคมจะมีมุมในการส่องสว่างที่แตกต่างกันออกไป

รายงานค่าแสงสว่างของพื้นที่เล่นในสนาม

• E_av  (Average Illuminance, lx) : ความส่องสว่างเฉลี่ยของพื้นที่การใช้งาน โดยความสว่างขึ้นอยู่กับความเหมาะสมของพื้นที่ และการใช้งาน
• E_max (Maximum Illuminance, lx) : ความส่องสว่างที่มากที่สุดบนพื้นผิว หรือจุดที่มีแสงเข้มที่สุด
• E_min  (Minimum Illuminance, lx) : ความส่องสว่างที่น้อยที่สุดบนพื้นผิว
• U_o (Uniformity) : ความสม่ำเสมอของความส่องสว่าง(อัตราส่วนระหว่างความส่องสว่างต่ำสุดบนพื้นผิวต่อความส่องสว่างเฉลี่ยบนพื้นผิว
• 𝞺 [%] : ค่าเปอร์เซ็นต์การสะท้อนของแสงที่สะท้อนจากพื้นผิว/แสงที่ตกกระทบพื้นผิว

ภาพตัวอย่างการจำลองภาพเสมือนจริง (Simulation)

Series S3, Light Power	รุ่นและแบรนด์ของโคมไฟที่ใช้
Beam Angle	มุมองศาของโคมไฟที่ใช้
Mounting Height	ระยะความสูงของการติดตั้ง
Lux Requirement	ความสว่างเฉลี่ยของพื้นที่ที่ต้องการ

• P [w] : กำลังวัตต์ของโคมไฟ
• φ_Luminaire[lm] : ฟลักซ์การส่องสว่างของโคมไฟ

Type	Line arrangement	ขนาดพื้นที่
1st luminaire (X/Y/Z)	13.241 m / 10.405 m / 6.000 m	พิกัด x/y/z ของโคมไฟตัวแรกในแถว
Mounting Height	7 pcs., Center - center, 5.000 m	ระยะความสูงของพื้นที่
Arrangement	A1	ชื่อ(สัญลักษณ์ของแถวที่ถูกกำหนดใน layout plan )

ตัวอย่างการออกแบบการจำนวนโคมไฟที่ต้องการใช้งานต่อพื้นที่

• Ē :ความส่องสว่างเฉลี่ยของพื้นผิว เป็นค่าที่วัดปริมาณแสงทั้งหมดที่ตกลงบนระนาบการทำงาน โดยค่านี้จะต้องเป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดสำหรับแต่ละพื้นที่
• Emin [lx] :ความส่องสว่างที่น้อยที่สุดบนพื้นผิว คือค่าความสว่างที่ต่ำที่สุดที่วัดได้ในพื้นที่ ซึ่งใช้เป็นเกณฑ์หลักในการประเมินความเสี่ยงของการเกิดจุดมืดและเงา
• Emax [lx] :ความส่องสว่างที่มากที่สุดบนพื้นผิว คือค่าความสว่างสูงสุดที่วัดได้ในพื้นที่ ซึ่งใช้เป็นตัวบ่งชี้ว่ามีจุดสว่างจ้า (Hot Spot) เกินความจำเป็นหรือไม่
• g1 :Emin / Ē คือ Uniformity (Uo) หรือความสม่ำเสมอของแสง ซึ่งบ่งบอกถึงการกระจายแสงที่เรียบเนียนที่สุดทั่วทั้งพื้นที่
• g2 :Emin/Emax คืออัตราส่วนที่ใช้ประเมินความแตกต่างสูงสุดของความสว่างในพื้นที่ ซึ่งค่าสูงบ่งบอกถึงการไม่มีจุดสว่างจ้าและจุดมืดที่โดดเด่นเกินไป

ภาพตัวอย่างการจำลองภาพเสมือนจริง (Simulation)

 

การเลือกประเภทโคมไฟหลักสำหรับการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร

เพื่อให้ได้ค่าตามมาตรฐาน โคมไฟที่ถูกเลือกใช้ต้องมีคุณสมบัติที่เหมาะสมกับการใช้งานภายนอกโดยเฉพาะ โดยมีตัวเลือกที่แนะนำ ได้แก่

• โคมไฟส่องอาคาร (Facade Lighting) :โคมไฟส่องอาคารเน้นการส่องเน้นรายละเอียดทางสถาปัตยกรรม หรือพื้นผิวของอาคาร มักใช้ Narrow Beam Angle โดยการติดตั้งต้องคำนึงถึง Aiming Point ที่แม่นยำ เพื่อสร้างมิติและความน่าสนใจให้กับอาคารในยามค่ำคืน
• โคมไฟสปอร์ตไลท์ (LED Flood Light ) : เป็นโคมไฟกำลังวัตต์สูง ที่นิยมใช้ในการส่องสว่างพื้นที่ขนาดใหญ่ เช่น สนามกีฬา ลานจอดรถ หรือป้ายโฆษณาขนาดใหญ่ โดยโคมไฟสปอร์ตไลท์ต้องถูกกำหนด Aiming Poin และ Angle อย่างละเอียด เพื่อให้ได้ความสม่ำเสมอของแสงตามมาตรฐาน
• โคมไฟติดผนังภายนอกกันน้ำ (Outdoor Wall Light - Waterproof) : เป็นโคมไฟที่มีความสำคัญด้านความปลอดภัยและการตกแต่ง มักติดตั้งที่ความสูงต่ำกว่า (Low Mounting Height) เพื่อส่องสว่างทางเดิน ประตูทางเข้า หรือผนังอาคาร โดยโคมไฟติดผนังภายนอกกันน้ำต้องมีค่า IP Rating สูง เช่น IP65 ขึ้นไป เพื่อป้องกันความเสียหายจากฝุ่นและน้ำฝน การใช้งานมักเน้นที่การใช้งานต่อเนื่องและการประหยัดพลังงาน

การออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร คือการผสมผสานระหว่างภาพลักษณ์ที่โดดเด่นและความแม่นยำทางเทคนิค หากแสงภายนอกไม่สม่ำเสมอ หรือใช้โคมไฟไม่เหมาะสม อาจทำให้เกิดปัญหา หรือความไม่ปลอดภัยได้

หากต้องการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคารBovigaพร้อมให้บริการโดยทีมผู้เชี่ยวชาญที่เข้าใจวิธีออกแบบแสงสว่างภายนอก โดยใช้การวิเคราะห์ค่าทางเทคนิค ไปจนถึงการจำลองด้วยโปรแกรม เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ได้มาตรฐานและความคุ้มค่าสูงสุด

พร้อมแล้วหรือยังที่จะยกระดับความปลอดภัยและภาพลักษณ์ภายนอกอาคาร ? ติดต่อ Boviga วันนี้ เพื่อรับคำปรึกษาและบริการจำลองแสงสว่างอย่างผู้เชี่ยวชาญได้ผ่านทาง LINE ID: @bovigaหรือโทร. 02-114-3656

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคาร (FAQs) 

Q : ทำไมการออกแบบแสงสว่างภายนอกอาคารจึงสำคัญ ?

A : เพราะแสงสว่างภายนอกช่วยสร้างภาพลักษณ์แรกที่ดีให้กับอาคาร เสริมความโดดเด่นทางสถาปัตยกรรมและเพิ่มความปลอดภัยในการสัญจร หากออกแบบไม่เหมาะสมอาจเกิดจุดมืด จุดแยงตา หรือพื้นที่เสี่ยงอันตรายได้

Q : ULR (Upward Light Ratio) คืออะไรและสำคัญอย่างไร ?

A : ULR คืออัตราส่วนของแสงที่พุ่งขึ้นด้านบนเหนือแนวระนาบ หากมีค่าสูงเกินไปอาจทำให้เกิดแสงรบกวนท้องฟ้า (Light Pollution) และสูญเสียพลังงานโดยไม่จำเป็น จึงต้องควบคุมให้เหมาะสมตามมาตรฐาน

Q : Aiming Point [X Y Z] คืออะไร ใช้ในการออกแบบแสงสว่างภายนอกอย่างไร ?

A : Aiming Point คือ พิกัด 3 มิติ (X Y Z) ที่กำหนดให้ลำแสงของโคมไฟแต่ละดวงเล็งไปถึงอย่างแม่นยำ ค่านี้สำคัญอย่างยิ่งในการออกแบบส่องสว่างสถาปัตยกรรม (Facade Lighting) หรือสนามกีฬา เพื่อให้แสงไปตกในจุดที่ต้องการ

Q : ทำไมโคมติดผนังภายนอกต้องมีค่า IP Rating สูง ?

A : เพราะโคมไฟภายนอกต้องเผชิญกับฝุ่น น้ำฝน รวมถึงสภาพอากาศแปรปรวน ค่า IP65 ขึ้นไป สามารถช่วยป้องกันน้ำและฝุ่นไม่ให้เข้าไปทำลายตัวโคม ทำให้ใช้งานได้ยาวนานและปลอดภัยกว่า

Q : โคมไฟติดผนังภายนอกกันน้ำ (Outdoor Wall Light) มักใช้ค่า Beam Angle แบบไหน ?

A : โคมไฟติดผนังภายนอกมักใช้ Beam Angle ที่เน้นการส่องเฉพาะจุด หรือส่องขึ้น-ลง (Up/Down Light) เพื่อสร้างมิติทางสถาปัตยกรรม โดยเน้นที่การส่องสว่างเพื่อความปลอดภัยในระยะทางเดินใกล้ ๆ